Kuramcılar ve Kuramları

Bilişsel gelişim kuramı. Dönemler: duyusal-motor, işlem öncesi, somut işlemler, soyut işlemler.

Şema, özümleme, uyma, dengeleme. Nesne sürekliliği, benmerkezcilik, korunum gibi kazanımlar.

Yaklaşık 7 – 11 yaş; korunum, sınıflama, sıralama ve tersine çevrilebilirlik kazanılır.

Sosyokültürel gelişim kuramı: yakınsal (yakın) gelişim alanı, iskele kurma, özel (içsel) konuşma; dil ve kültür belirleyicidir.

Psikososyal gelişim kuramı; her biri bir çatışma içeren 8 dönem. Örn. ergenlik: kimlik kazanmaya karşı rol karmaşası.

Çalışkanlığa karşı aşağılık duygusu.

Erikson'u geliştirir; kimlik statüleri: kimlik başarısı, ertelenmiş (moratoryum), kapalı (ipotekli), dağınık kimlik.

Ahlak gelişimi: 3 düzey (gelenek öncesi, geleneksel, gelenek sonrası), 6 evre; ahlaki ikilemler (Heinz).

Psikoseksüel gelişim: oral, anal, fallik, gizil (latent), genital. Kişilik: id, ego, süperego; savunma mekanizmaları.

Ekolojik sistemler kuramı: mikro, mezo, ekzo, makro ve krono sistem.

Gelişim görevleri: her dönemde başarılması beklenen görevler; başarı sonraki görevleri kolaylaştırır.

Klasik koşullanma (köpek deneyi): koşulsuz uyarıcı, koşullu uyarıcı, sönme, kendiliğinden geri gelme.

Davranışçılığın kurucusu; 'Küçük Albert' deneyiyle korkunun koşullanabileceğini gösterdi.

Bağ (deneme-yanılma) kuramı; kafesteki kedi deneyi. Etki, hazırlık ve tekrar yasaları.

Edimsel (operant) koşullanma; Skinner kutusu, pekiştirme tarifeleri, programlı öğretim.

Bitişiklik kuramı; öğrenme tek denemede gerçekleşir.

Sosyal (bilişsel) öğrenme; model alma, dolaylı pekiştirme, öz yeterlik. Süreçler: dikkat, hatırda tutma, uygulama, güdülenme.

Gestalt; şempanzelerle kavrayış (içgörü) yoluyla öğrenme.

İşaret öğrenme; gizil öğrenme ve bilişsel harita kavramları (fare-labirent deneyleri).

Buluş (keşfederek) öğrenme, sarmal program; temsil biçimleri: eylemsel, imgesel, sembolik.

Anlamlı öğrenme, sunuş yoluyla öğretim, ön örgütleyiciler; genelden özele (tümdengelim).

Öğrenme ürünleri (sözel bilgi, zihinsel beceri, bilişsel strateji, tutum, devinimsel beceri) ve 9 öğretim etkinliği.

Tam öğrenme modeli; bilişsel alan taksonomisi: bilgi, kavrama, uygulama, analiz, sentez, değerlendirme.

Okulda öğrenme modeli: öğrenme derecesi, öğrenmeye harcanan zamanın gereken zamana oranıdır.

Çoklu zekâ: sözel-dilsel, mantıksal-matematiksel, görsel-uzamsal, müziksel, bedensel-kinestetik, sosyal, içsel, doğacı.

İhtiyaçlar hiyerarşisi: fizyolojik, güvenlik, ait olma-sevgi, saygınlık, kendini gerçekleştirme. Hümanist yaklaşım.

Hümanist, danışan (öğrenci) merkezli yaklaşım; koşulsuz kabul, empati, içtenlik.

İlerlemecilik (pragmatizm); yaparak yaşayarak öğrenme, problem çözme.