Önemli Antlaşmalar
Osmanlı'dan Cumhuriyet'e kadar imzalanan önemli antlaşmaların yılı ve temel sonuçları.
Destedeki tüm kartlar
Hızlı gözden geçirmek için başlığa tıklayarak cevabı açın.
1Amasya Antlaşması
1555, Safevîlerle. Osmanlı ile İran arasında imzalanan ilk resmî antlaşma; Kanuni dönemi.
2Zitvatorok Antlaşması
1606, Avusturya ile. Avusturya arşidükü protokolde Osmanlı padişahına eşit sayıldı; üstünlük sarsılmaya başladı.
3Kasr-ı Şirin Antlaşması
1639, İran ile. Bugünkü Türkiye-İran sınırı büyük ölçüde bu antlaşmayla çizildi; Bağdat Osmanlı'da kaldı.
4Bucaş Antlaşması
1672, Lehistan ile. Podolya Osmanlı'ya geçti; Osmanlı batıda en geniş sınırlarına ulaştı.
5Karlofça Antlaşması
1699, II. Viyana Kuşatması sonrası. Osmanlı'nın ilk büyük toprak kaybı; Macaristan Avusturya'ya, Mora Venedik'e, Podolya Lehistan'a.
6İstanbul Antlaşması (1700)
Rusya ile. Azak Rusya'ya bırakıldı; Rusya İstanbul'da daimî elçi bulundurma hakkı kazandı.
7Prut Antlaşması
1711, Rusya ile. Baltacı Mehmet Paşa'nın zaferi sonrası Azak geri alındı.
8Pasarofça Antlaşması
1718, Avusturya ve Venedik ile. Belgrad ve Temeşvar kaybedildi, Mora geri alındı; Lale Devri başladı.
9Belgrad Antlaşması
1739, Fransa'nın aracılığıyla. Belgrad geri alındı; karşılığında Fransa'nın kapitülasyonları 1740'ta sürekli hâle getirildi.
10Küçük Kaynarca Antlaşması
1774, Rusya ile. Kırım bağımsız oldu; ilk kez Türk-Müslüman nüfuslu toprak kaybedildi ve savaş tazminatı ödendi.
11Yaş Antlaşması
1792, Rusya ile. Kırım'ın Rusya'ya ait olduğu Osmanlı tarafından kabul edildi.
12Bükreş Antlaşması (1812)
Rusya ile. Besarabya Rusya'ya bırakıldı; Sırplara bazı ayrıcalıklar tanındı.
13Edirne Antlaşması (1829)
Rusya ile. Yunanistan'ın bağımsızlığı kabul edildi; Sırbistan'a özerklik verildi.
14Hünkâr İskelesi Antlaşması
1833, Rusya ile. Savaş durumunda Boğazlar Rusya dışındaki devletlerin savaş gemilerine kapatılacaktı.
15Balta Limanı Ticaret Antlaşması
1838, İngiltere ile. Tekeller kaldırıldı; yerli üretim ve sanayi ağır darbe aldı.
16Londra Boğazlar Sözleşmesi
1841. Boğazlar barışta tüm savaş gemilerine kapalı tutuldu; Boğazlar uluslararası bir sorun hâline geldi.
17Paris Antlaşması (1856)
Kırım Savaşı sonrası. Osmanlı Avrupa devleti sayıldı; Karadeniz tarafsız hâle getirildi.
18Ayastefanos Antlaşması
1878, Rusya ile. Büyük Bulgaristan kurulması öngörüldü; İngiltere'nin itirazıyla Berlin'de değiştirildi.
19Berlin Antlaşması (1878)
Sırbistan, Karadağ ve Romanya bağımsız oldu; Bulgaristan küçültülerek Osmanlı'ya bağlı prenslik yapıldı.
20Uşi (Ouchy) Antlaşması
1912, İtalya ile. Trablusgarp kaybedildi; Kuzey Afrika'daki son Osmanlı toprağı elden çıktı.
21Mondros Ateşkes Antlaşması
30 Ekim 1918. 7. madde ile İtilaf devletlerine her yeri işgal hakkı; 24. madde Vilayat-ı Sitte'yi hedef aldı.
22Sevr Antlaşması
10 Ağustos 1920. Osmanlı Meclis-i Mebusanı kapalı olduğundan onaylanmadı, hiç yürürlüğe girmedi; ölü doğmuş antlaşma.
23Gümrü Antlaşması
3 Aralık 1920, Ermenistan ile. TBMM'nin imzaladığı ilk uluslararası antlaşma; doğu cephesi kapandı.
24Moskova Antlaşması
16 Mart 1921, Sovyet Rusya ile. Batum Gürcistan'a bırakıldı; Misak-ı Millî'yi tanıyan ilk Avrupa devleti Sovyet Rusya oldu.
25Kars Antlaşması
13 Ekim 1921, Kafkas cumhuriyetleri ile. Moskova Antlaşması onaylandı; doğu sınırı kesinleşti.
26Ankara Antlaşması (1921)
20 Ekim 1921, Fransa ile. Hatay hariç güney sınırı çizildi; Misak-ı Millî'yi tanıyan ilk İtilaf devleti Fransa oldu.
27Mudanya Ateşkes Antlaşması
11 Ekim 1922. Doğu Trakya savaş yapılmadan kurtarıldı; İstanbul ve Boğazlar TBMM'ye bırakıldı.
28Lozan Barış Antlaşması
24 Temmuz 1923. Yeni Türk devleti tanındı, kapitülasyonlar kaldırıldı; Musul ve Boğazlar sorunları tam çözülemedi.
29Ankara Antlaşması (1926)
İngiltere ve Irak ile. Musul Irak'a bırakıldı; Türkiye'ye 25 yıl boyunca petrol gelirinin %10'u verilecekti.
30Montrö Boğazlar Sözleşmesi
1936. Boğazlar Komisyonu kaldırıldı; Boğazlar üzerindeki egemenlik tamamen Türkiye'ye geçti.